Random Thoughts on Randomess

Everything we care about lies somewhere in the middle, where pattern and randomness interlace.

— James Gleick.

1. Sự ngẫu nhiên, giờ trở thành một trong những tiêu chí phổ biến nhất được các gamer Việt Nam lựa chọn khi phân vân giữa vô số board game (tôi vẫn nhớ cái thời xa xưa yêu dấu khi mà Sự ngẫu nhiên = Board game, thưở mới được chơi mỗi Cờ-phú-ông và Ca-tan)
Chúng ta thường ít chú ý đến yếu tố ngẫu nhiên khi thời gian chơi game là ngắn (như một ván Rèn Chìa, hay một ván Thu thập Ma thuật) – cảm-giác-kì-cục của một (số) lượt rút bài đen đủi lặp lại trong 15 phút không phải một điều gì đó quá tệ hại. Nhưng một ván game kéo dài đến một giờ đồng hồ, chung cuộc thắng thua lại phụ thuộc hoàn toàn vào số nút trên mặt xúc xắc, lại là thảm họa. Tất cả các board game có nên loại bỏ hoàn toàn sự ngẫu nhiên hay không – khi có quá nhiều bằng chứng cho thấy sự ngẫu nhiên đang đập nát đi các trải nghiệm boardgame?
2. Sự ngẫu nhiên trong thiết kế board game, rơi vào 2 nhóm chính là Ngẫu nhiên trong Thông-số-đầu-vào, và Ngẫu nhiên trong kết-quả. Sự ngẫu nhiên trong thông số đầu vào xảy ra trước khi người chơi đưa ra quyết định. Các lượt rút bài của Keyforge, quyết định mua một deck khởi điểm của Sử hộ vương, thiết lập bàn chơi Agricola … Sự ngẫu nhiên trong kết quả xảy ra sau khi người chơi đưa ra quyết định. Các game nhập vai (Gloomhaven!) phần nhiều đều dùng cơ chế này: hành động của bạn có thành công hay không được xác định qua một hoặc một số lần đổ xúc xắc.
3. Sự ngẫu nhiên đóng vai trò quan trọng trong thiết kế game. Không phải là kẻ-phá-hoại-đám-cưới, sự ngẫu nhiên giúp gia tăng khả năng chơi lại, hạ thấp rào cản về trình độ người chơi, và tạo ra các quyết định chiến lược thú vị.
Một board game thành công, chỉ nên sử dụng hoặc một cơ chế ngẫu nhiên lớn (đổ xúc xắc, rút bài) hoặc một số yếu tố ngẫu nhiên nho nhỏ. Việc kết hợp nhiều thành phần ngẫu nhiên hơn sẽ đưa đến rủi ro khiến game trở nên quá khó đoán.
4. Yếu tố ngẫu nhiên là vô cùng quan trọng trong thiết kế board game, và chắc chắn đem lại niềm vui lớn nhất. Nếu bạn cảm thấy khó chịu khi chơi một game phụ thuộc quá nhiều vào may mắn, chắc chắn lỗi lớn sẽ thuộc về tác giả trò chơi – nhưng bạn, bạn cũng phải chịu trách nhiệm khi đã không thể trục lợi từ đó.